Institut za društvene politike „Musine Kokalari“ izražava protivljenje ponašanju i izjavama ministra za životnu sredinu, prostorno planiranje i infrastrukturu Republike Kosovo, gospodina Liburna Aliua, odnosno institucionalnoj reakciji na građanski aktivizam u slučaju izgradnje hidroelektrana u kanjonu Dečana, konkretno u vezi sa planom restauracije rečnog korita Rupë, koje je najviše oštećeno tokom izgradnje.
U poslednjim nedeljama, Ministarstvo za životnu sredinu, prostorno planiranje i infrastrukturu je objavilo koncept-plan za rehabilitaciju područja rečnog korita Rupë, koji je pripremio ekspert angažovan od strane investitora u Dečanu, kompanije „Kelkos Energy“. Na ovaj dokument su reagovali aktivisti civilnog društva koji su angažovani u zaštiti reke Lumbardhi još od početka izgradnje u ovom području.
IPS ‘Musine Kokalari’ smatra da je jezik koji je ministar Aliu upotrebio u jednoj od televizijskih emisija povodom ove reakcije štetna poruka za demokratiju i aktivizam u interesu javnosti uopšte. Stoga, najmanje što ministar može da učini jeste da se izvini za jezik koji je koristio prema grupi „Pishtarët“, koja je predvodila zaštitu reka u našoj zemlji.
Pozivamo takođe na preuzimanje odgovornosti zbog netačnog predstavljanja prirode angažmana eksperta dr. Christopha Hauera, o kome je ministar rekao da je imenovan od strane organizacije „Riverwatch“. Međutim, ova organizacija je to demantovala putem otvorenog pisma upućenog ministru, koje je potpisao gospodin Ulrich Eichelmann, direktor organizacije „Riverwatch“, koji je objasnio da je pomenuti ekspert samo preporučen od strane „Riverwatch“, ali da je angažovan od strane kompanije Kelkos Energy. Istovremeno, gospodin Eichelmann je izrazio visoko poštovanje prema aktivistima grupe „Pishtarët“.
Takve neodgovorne izjave davno su davane i od strane različitih ministara, čiji je jedini efekat gubitak kredibiliteta institucija zemlje u odnosu na međunarodne organizacije.
Tokom ove godine, Institut za društvene politike „Musine Kokalari“ objavio je istraživački izveštaj o društvenom uticaju hidroelektrana u Dečanu, u kojem smo evidentirali niz pravnih povreda koje su pratile ovaj proces. Ove povrede su dovele do degradacije područja oko Lumbardha u Dečanu i otežale život stanovnicima tog područja.
S druge strane, bio je i naš preporuka da se u okviru procesa procene uticaja na životnu sredinu uključi i dimenzija društvenog uticaja koju hidroelektrane imaju na zajednicu.
Smatramo da je uključivanje zajednice i aktivista civilnog društva u Dečanu u proces rehabilitacije područja praktična nužnost, jer ove grupe najbolje poznaju štetu nastalu na tom području.
1. decembar 2021